8,5 tỷ người trên Trái Đất, nhưng chỉ 48 đội được đặt chân lên sân cỏ tại Mỹ, Canada và Mexico vào mùa hè năm 2026. Con số 48 nghe có vẻ nhiều, nhưng với riêng châu Á — khu vực chiếm gần 60% dân số thế giới — thì suất đi chưa bao giờ là dễ xin. Và cuộc chiến để giành những tấm vé đó đang diễn ra thầm lặng, kịch tính, với không ít cú lật kèo mà ngay cả dân soi kỹ nhất cũng phải gật đầu thừa nhận: “Ừ, không đoán được.”
Vòng loại World Cup 2026 khu vực châu Á (AFC) được thiết kế theo nhiều vòng, lọc dần từ hàng chục đội nhỏ cho đến nhóm tranh suất trực tiếp. Điểm thay đổi lớn nhất so với các kỳ trước: châu Á được trao 8,5 suất thay vì 4,5 như trước đây — một bước nhảy vọt đáng kể, phản ánh việc FIFA mở rộng giải lên 48 đội thi đấu chia thành 12 bảng, mỗi bảng 4 đội. Về lý thuyết, cơ hội lớn hơn. Nhưng thực tế, phần lớn các suất đó vẫn nằm trong tay một nhóm nhỏ quen mặt.
Nhật, Hàn, Iran — câu chuyện cũ, nhưng đừng ngủ quên
Nhật Bản, Hàn Quốc, Iran — ba cái tên gần như được coi là “chắc suất” từ vòng ngoài. Nhật đang chơi thứ bóng đá có hệ thống nhất châu lục, lứa cầu thủ thi đấu tại Bundesliga, Premier League, Serie A ngày càng đông. Takefusa Kubo, Ritsu Doan, Kaoru Mitoma — đây là thế hệ Nhật Bản mà 10 năm trước khó ai hình dung được. Hàn Quốc thì có Son Heung-min, dù đã bước qua giai đoạn đỉnh cao thể lực nhưng kinh nghiệm và đẳng cấp của anh vẫn là thứ mà không ít đối thủ châu Á phải kiêng nể.
Iran? Đội này bị đánh giá thấp liên tục rồi liên tục làm người ta phải xem lại. Hàng thủ kỷ luật, lối chơi thực dụng, và quan trọng là họ biết cách thắng những trận cần thắng. Đừng nhìn vào thành tích ở World Cup để đánh giá — nhìn vào cách họ đi qua vòng loại mới thấy Iran đáng gờm cỡ nào.
Australia đang trong giai đoạn chuyển giao thế hệ. Mất đi một số trụ cột, lứa mới chưa hoàn toàn khẳng định được chính mình. Đây là đội mà tôi theo dõi khá kỹ và thật sự chưa rõ họ sẽ đi đến đâu trong vòng cuối. Không phải yếu, nhưng cũng không còn cái cảm giác “chắc ăn” như thời Tim Cahill.
Đông Nam Á — bao giờ thì hết phận khách mời?
Đây là phần mà tôi luôn có cảm giác vừa muốn theo dõi vừa ngại thất vọng. Đông Nam Á năm nay có Việt Nam, Thái Lan, Indonesia đều góp mặt ở vòng loại thứ ba — điều chưa từng xảy ra đồng thời ở các kỳ trước. Về mặt cảm xúc, đây là tín hiệu tích cực. Về mặt thực tế, khoảng cách với nhóm đầu châu lục vẫn còn rõ ràng.
Việt Nam dưới tay huấn luyện viên Kim Sang-sik đang cố định hình lại lối chơi, nhưng những trận gặp Nhật Bản hay Saudi Arabia trong vòng loại phản ánh khá trung thực cái hố ngăn cách còn tồn tại. Không phải chỉ về thể lực — về đẳng cấp cá nhân, về khả năng xử lý tình huống cao độ, cái gọi là “bản năng sân cỏ cấp độ thế giới” — đó là thứ không học được qua một hai năm.
Indonesia thú vị hơn, chủ yếu vì chính sách nhập tịch cầu thủ gốc Hà Lan khá quyết liệt. Một đội có Jay Idzes, Ragnar Oratmangoen, Thom Haye — toàn cầu thủ đang thi đấu ở châu Âu — tạo ra một Indonesia khác hẳn về hình thức so với những gì Đông Nam Á quen nhìn. Liệu điều đó có đủ không? Tôi không chắc, nhưng ít nhất đây là đội đáng xem.
Thái Lan thì tôi đang chờ xem họ có tự vượt qua được cái bóng của chính mình không. Tiềm năng cầu thủ trẻ có, hệ thống giải đấu nội địa cũng khá, nhưng bước ra sân với những đội như Uzbekistan hay Iraq lại là một chuyện khác.
Nói về Uzbekistan — đây là đội tôi nghĩ nhiều người đang định giá thấp. Lứa cầu thủ trẻ của họ từng làm mưa làm gió ở U20 châu Á, giờ đã trưởng thành và đang thi đấu ổn định. Nếu bạn đang theo dõi bảng xếp hạng world cup khu vực châu Á để dự đoán đội nào có thể gây bất ngờ, Uzbekistan là cái tên tôi sẽ không bỏ qua.
Cuộc đua thực sự bắt đầu từ đây
World Cup 2026 khai mạc ngày 11/6/2026, chung kết dự kiến ngày 19/7/2026. Tính ra từ bây giờ không còn nhiều thời gian. Vòng loại châu Á đang bước vào những lượt đấu quyết định, nơi mà một trận thua có thể xóa đi tất cả công sức mấy năm trời. Áp lực đó không phải đ